Οι οινοποιοί της Πελοποννήσου μας προσκαλούν στην ετήσια εκδήλωσή τους στη Θεσσαλονίκη, τη Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2008, από τις 17.00 έως τις 22.00, στο ξενοδοχείο Μακεδονία Palace. Συγχρόνως, διοργανώνεται σεμινάριο για τα γλυκά κρασιά της Πελοποννήσου, ενώ φιάλες magnum θα κληρωθούν σε τυχερούς επισκέπτες.

24 οινοπαραγωγοί της Κεντρικής Ελλάδας ίδρυσαν την Ένωση Οινοπαραγωγών του Αμπελώνα της Κεντρικής Ελλάδας, έναν περιφερειακό φορέα, ο οποίος έχει στόχο να διασφαλίσει την ποιότητα και την προώθηση των κρασιών των μελών του.

Το Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2008 εγκαινιάζεται στην Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ στο Μέτσοβο, η πολύμορφη εικαστική παραγωγή με τίτλο «Το πορτρέτο ενός μουσείου». Μέσα από μια πρωτότυπη, για τα ελληνικά δεδομένα, αναδρομική παρουσίαση της πορείας του μουσείου και τις εικαστικές παρεμβάσεις συγχρόνων ελλήνων καλλιτεχνών, θα αναδειχθεί ο σημαντικός ρόλος των αρωγών της Πινακοθήκης και όλοι οι άξονες της εκθεσιακής πολιτικής της.

Ο οινοποιός Άγγελος Ρούβαλης και η σειρά φρέσκων κρασιών «Μικρός Βοριάς» χορηγούν τη συναυλία του Βασίλη Λέκκα που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2008 στο εστιατόριο Ζύθος στα Λαδάδικα Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του Zithos BIRTHDAY. Ο γνωστός ερμηνευτής θα τραγουδήσει κομμάτια από την αγαπημένη του δουλειά «του Κρασιού και του Έρωτα». Η μουσική σύνθεση είναι του Σάκη Παπαδημητρίου από Αρχαία Λυρική ποίηση (Σαπφώ, Αλκαίος, Ανακρέων).

Πρόγραμμα εκδηλώσεων

Παρασκευή 5 Σεπτεμβρίου 2008

Εσπερίδα «Ο οινικός πλούτος της Νεμέας στη βάση της ανάπτυξης της Πελοποννήσου - Στρατηγική και πολιτικές για τη παγκόσμια αναγνώριση της» Αίθουσα εκδηλώσεων του Δήμου Νεμέας,

17.30 Ομιλητές: Robert Tinlot (Επίτιμος πρόεδρος του Παγκόσμιου οργανισμού οίνου), Κυριάκος Κυνηγόπουλος (Σύμβουλος Οινολόγος και διευθυντής του Ινστιτούτου Burgundia Oenologie στη Βουργουνδία), Στέφανος Κουνδουράς (Λέκτορας της Γεωπονικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου) Συναυλία της συμφωνικής ορχήστρας «Δημήτρης Μητρόπουλος» υπό τη διεύθυνση  του μαέστρου Ραφαήλ Πυλαρινού Αρχαιολογικός χώρος Νεμέας,

21.00 Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου 2008

Γευστική δοκιμή Αγιωργίτικου Φλιάσιο Μέλαθρο,

11.00 – 19.00 ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΑΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ – ΓΕΥΣΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ

Α.Ο.Σ.Ν. Αγροτικός Οινοποιητικός Συνεταιρισμός Νεμέας:

10.00 - 13.00 & 17.00-20.00 Κ:

10.00 - 13.00 Αμπελώνες Παπαιωάννου Π-Σ-Κ

10.00 - 21.00 Γαία Οινοποιητική Π-Σ-Κ

11.00 - 19.00 Κατώγι & Στροφιλιά Α.Ε. Σ-Κ

11.00 - 19.00 Κτήμα Αϊβαλή Π-Σ-Κ

10.00 - 22.00 Κτήμα Λαντίδη Π-Σ-Κ

11.00 - 19.00 Κτήμα Νέμειον Π-Σ-Κ

10.00 - 19.00 Οι ξεναγήσεις θα γίνονται ανά μία ώρα Κτήμα Παλυβού Π-Σ-Κ

10.00 - 20.00 Κτήμα Ράπτη Π-Σ-Κ

10.00 - 19.00 Κτήμα Ρεπάνη Π-Σ-Κ

10.00 - 20.00 Κτήμα Σκούρα Π-Σ-Κ

10.00 - 20.00 Κτήμα Σπυρόπουλου Π-Σ-Κ

11.00 - 19.00 Κτήμα Χαρλαύτη Π-Σ-Κ

10.00 - 18.00 Οινοποιείο Λαυκιώτη Π-Σ-Κ

11.00 - 19.00 Οινοποιείο Νικολάου Π-Σ-Κ

11.00 - 19.00 Οινοποιία Λαφαζάνη Π-Σ-Κ

10.00 - 18.00 Σεμέλη Οινοποιητική

Για τη μετάβασή σας στο οινοποιείο, θα υπάρχουν λεωφορεία στο Σύνταγμα που θα αναχωρήσουν στις 10.00 το πρωί (αναχώρηση από το οινοποιείο στις 17.00)

Κόστος κατ΄άτομο:25 € Παιδιά έως 12 ετών: 15 €

Για κρατήσεις θέσεων: τηλ.210 3645777 (οι κρατήσεις είναι απαραίτητες)

Περισσότερες πληροφορίες τηλ. 210 6216811 210 3645777 Π 17.00 - 20.00 Σ 11.00 - 20.00 Κ 11.00 - 17.00

Η ΕΝ.Ο.Α.Ν ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΤΙΣΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΑΠΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΡΟΑΣΤΙΑΚΟ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΩΡΕΑΝ.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ 27460 20400

Ειδικότερα μπορείτε να παρακολουθήσετε:

Παρασκευή 5 Σεπτεμβρίου 2008

ΚΤΗΜΑ ΝΕΜΕΙΟN Έκθεση βιβλίου και έκθεση αξεσουάρ κρασιού καθ’ όλη τη διάρκεια του τριημέρου. Το οινοποιείο θα παρέχει στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους του δυνατότητα γεύματος.

(Για κρατήσεις καλέστε στο 2746-0-20700 από τις 25/08/08 έως τις 30/08/08).

ΚΤΗΜΑ ΠΑΛΥΒΟΥ Στις 20.30 τα εγκαίνια της έκθεσης Ζωγραφικής του Νικολάου Γκριτσώνα ΜΠΑΤΗ με τίτλο "Η Εποχή της Ελευθερίας"και τα εγκαίνια της έκθεσης φωτογραφίας του Γιάννη Σούλη με τίτλο "Προσεγγίσεις"

Τριήμερο ΓΕΥΣΙΓΝΩΣΙΑΣ σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο των κρασιών του ΚΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΛΥΒΟΥ και του ΚΤΗΜΑΤΟΣ ΠΥΡΓΑΚΗ Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου 2008

ΚΤΗΜΑ ΑΪΒΑΛΗ Το Σάββατο στις 20.00 η ώρα το Κτήμα Αϊβαλή υποδέχεται το CellierWineClub όπου θα παρουσιάσει τις 3 νέες ετικέτες του Κτήματος. Οι επισκέπτες θα μπορούν να γευματίσουν στο οινοποιείο απολαμβάνοντας  τα κρασιά του Κτήματος.

ΚΤΗΜΑ ΣΚΟΥΡΑ "ΤΕΧΝΗ ΣΤΟ ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ" + 25 – 45 2Ο Νέοι Δημιουργοί Τέχνης παρουσιάζουν την δουλειά τους στο Κτήμα Σκούρα με την επιμέλεια της Γκαλερί Μαρία Γκούμα. Εγκαίνια 06/09/08 στις 20:00

ΟΙΝΟΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ Η Νίκη Μηταρέα θα παρουσιάσει το βιβλίο της "ΟΙΝΟΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ"στις 06/09/08 στις 21:00. Τα εγκαίνια θα συνοδευτούν από ζωντανή μουσική.

ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ ΛΑΥΚΙΩΤΗ 12.00 - 14.00 Παρουσίαση των νέων ετικετών του οινοποιείου σε ειδικούς και οινόφιλους.

21.00 Οινική και μουσική βραδιά.Οι « Ονειροβάτες » θα σας περιπλανήσουν με μουσικές από το έντεχνο ελληνικό και ξένο τραγούδι.

ΛΑΦΑΖΑΝΗ ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ Παρουσίαση του νέου  κρασιού της εταιρείας CΗARDONNAY ΛΑΦΑΖΑΝΗ στις 12.00.

ΚΤΗΜΑ ΝΕΜΕΙΟΝ Έκθεση βιβλίου και έκθεση αξεσουάρ κρασιού καθ’ όλη τη διάρκεια του τριημέρου. Το οινοποιείο θα παρέχει στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους του δυνατότητα γεύματος. (Για κρατήσεις καλέστε στο 2746-0-20700 από τις 25/08/08 έως τις 30/08/08).

ΚΑΤΩΓΙ ΚΑΙ ΣΤΡΟΦΙΛΙΑ Σεμινάριο γευσιγνωσίας 12:00 - 13:00

ΚΤΗΜΑ ΠΑΛΥΒΟΥ Στις  21.00 "ΟΙΝΟΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ" Πολιτιστικό μουσικό πολυθέαμα του Οινολόγου & Δημοσιογράφου Δ. Χατζηνικολάου, αφιερωμένο σε ένα πρωτόγνωρο Οδοιπορικό στην "χώρατων Ελλ-οίνων"

Τριήμερο γευσιγνωσίας σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο των κρασιών του ΚΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΛΥΒΟΥ και του ΚΤΗΜΑΤΟΣ  ΠΥΡΓΑΚΗ ΚΤΗΜΑ ΡΕΠΑΝΗ

Έκθεση ζωγραφικής του Αγιογράφου Φάνη Γλυκοφρίδη με τίτλο «ΧΡΩΜΑ, ΜΕΤΑΞΙ, ΦΩΣ »

ΣΕΜΕΛΗ  11.00 - 13.00  Δημιουργική απασχόληση παιδιών (ηλικία 4 - 12 ετών) - Εργαστήρι ζωγραφικής 12.00 - 13.00  Σεμινάριο γευσιγνωσίας 13.00 (περίπου).

Άφιξη κλασσικών αυτοκινήτων δεκαετίας ΄60 στο οινοποιείο Domaine Helios 13.30 - 16.00  

Μεσημεριανό μπουφέ 16.00 - 20.00  

Ζωντανή μουσική στο χώρο του οινοποιείου Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου 2008

ΚΤΗΜΑ ΣΚΟΥΡΑ Σεμινάριο γευσιγνωσίας 12:00 - 13:00

ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ Σεμινάριο γευσιγνωσίας 11:00 - 12:00 Στις 19.00 η δημοτική αθηναική μαντολινάτα-εστουδιαντίνα παρουσιάζει «Τα τραγούδια του κρασιού και του γλεντιού» με 15μελή ορχήστρα και τους Νίκο Δημητράτο, Αγάθωνα Ιακωβίδη, Σταυρούλα Μανολοπούλου. Καλλιτεχνική διεύθυνση:  Γιάννης Παπαγιαννόπουλος

ΚΤΗΜΑ ΝΕΜΕΙΟΝ Έκθεση βιβλίου και έκθεση αξεσουάρ κρασιού καθ’ όλη τη διάρκεια του τριημέρου. Το οινοποιείο θα παρέχει στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους του δυνατότητα γεύματος. (Για κρατήσεις καλέστε στο 2746-0-20700 από τις 25/08/08 έως τις 30/08/08).

ΚΤΗΜΑ ΠΑΛΥΒΟΥ Στις 18.00 "ΟΙ ΜΙΚΡΟΙ ΣΕΦΗΔΕΣ ΜΑΓΕΙΡΕΥΟΥΝ" Ο Γιάννης Μπαξεβάνης & η ομάδα του μαζί με τους μικρούς σέφηδες σταθμεύουν στο Κτήμα Παλυβού και μαγειρεύουν συνταγές από σταφύλι.

Τριήμερο ΓΕΥΣΙΓΝΩΣΙΑΣ σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο των κρασιών του ΚΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΛΥΒΟΥ και του ΚΤΗΜΑΤΟΣ ΠΥΡΓΑΚΗ

ΚΑΤΩΓΙ ΚΑΙ ΣΤΡΟΦΙΛΙΑ Πρώιμος τρύγος (οι συμμετέχοντες θα τρυγήσουν ένα αμπέλι και θα παρακολουθήσουν την οινοποίηση του κρασιού). Για πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής επικοινωνήστε με το γραφείο Seavilization στο τηλέφωνο 210-3227688

ΚΤΗΜΑ ΡΕΠΑΝΗ Έκθεση ζωγραφικής του Αγιογράφου Φάνη Γλυκοφρίδη με τίτλο «ΧΡΩΜΑ, ΜΕΤΑΞΙ, ΦΩΣ» Σεμινάριο γευσιγνωσίας 13:00 - 14:00

ΣΕΜΕΛΗ 12.00 - 13.00& 14.00 - 15.00 Δημιουργική απασχόληση παιδιών (ηλικία 4 - 12  ετών)- Εργαστήρι κατασκευής φιγούρας θεάτρου σκιών (καραγκιόζη).

12.00 - 14.00 Δημιουργική απασχόληση παιδιών (ηλικία 4 - 12 ετών) - Εργαστήρι κούκλας

12.00 - 13.00 Σεμινάριο γευσιγνωσίας

13.30 - 16.00 Μεσημεριανό μπουφέ

Η Ένωση Οινοπαραγωγών και Αμπελουργών Νεμέας (ΕΝΟΑΝ) διοργανώνει και φέτος τις  «Μεγάλες μέρες της Νεμέας», ένα τριήμερο γευσιγνωσίας και οινικού τουρισμού στον αμπελώνα της Νεμέας. Οι οινόφιλοι επισκέπτες που, κατά το τριήμερο Παρασκευή 5 έως Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου 2008, θα βρεθούν στη διάσημη αμπελουργική ζώνη, θα ξεναγηθούν σε αμπελώνες και οινοποιεία, θα δοκιμάσουν τα κρασιά του Αγιωργίτικου και θα παρακολουθήσουν πλήθος εκδηλώσεων.

Το οινοποιείο της Στροφιλιάς γιορτάζει το Θερινό Ηλιοστάσιο

H Στροφιλιά καλωσορίζει το καλοκαίρι και διοργανώνει το Σάββατο 21 Ιουνίου μία ολοήμερη γιορτή στο οινοποιείο της, στα Πατητήρια Αναβύσσου. Οι χώροι του οινοποιείου θα παραμείνουν ανοιχτοί στο κοινό από τις 12 το μεσημέρι έως τις 8 το βράδυ του Σαββάτου. Κατά το διάστημα αυτό, οι επισκέπτες θα μπορούν να ξεναγηθούν στις εγκαταστάσεις του οινοποιείου, να δοκιμάσουν δωρεάν όλα τα κρασιά της Στροφιλιάς και να γευτούν κρασιά παλιάς εσοδείας, να γνωρίσουν από κοντά τους ανθρώπους που τα οινοποιούν και να συζητήσουν μαζί τους. Ειδικά για την περίσταση, οι επισκέπτες θα μπορούν να  προμηθευτούν τα κρασιά του καλοκαιριού σε μειωμένες τιμές. Η μεγαλύτερη μέρα του χρόνου γίνεται αφορμή για μια μοναδική γιορτή κρασιού και επικοινωνίας.

Για περισσότερες πληροφορίες & οδηγίες για το πως θα φτάσετε στο οινοποιείο: Μπέττυ Καρατζά Τηλ: 2106778244 Fax: 2106715543 E-mail: info@katogi-strofilia.gr

Νησιά του Ιονίου Πελάγους

Το αμπέλι καλλιεργείται σχεδόν σ’ όλα, γιατί το γλυκό τους κλίμα με τις άφθονες βροχές – από τις περισσότερες στην Ελλάδα – βοηθά στην ανάπτυξή του. Παράγονται κρασιά Ονομασίας Προέλευσης: Ρομπόλα Κεφαλληνίας, Μαυροδάφνη Κεφαλληνίας, Μοσχάτος λευκός Κεφαλληνίας. Επίσης οι Τοπικοί Οίνοι Πλαγιών Αίνου, Μεταξάτων, Μαντζαβινάτων, Λευκάδας, Κέρκυρας, Χαλικούνας και τη Βερντέα, ένα κρασί με Ονομασία κατά Παράδοση.

Κεφαλονιά

Το νησί παρήγαγε κρασί από την αρχαιότητα. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Κέφαλος ήταν γιος του Ερμή και της Έρσης, της κόρης του βασιλιά Κέκροπα, ιδρυτή της Αθήνας. Ο νέος εκδιώχθηκε από την πατρική γη κι αφού περιπλανήθηκε, με θεϊκή απόφαση εγκαταστάθηκε στο νησί που προς τιμήν του ονομάστηκε Κεφαλληνία. Μαζί του μετέφερε και την άμπελο.Σύμφωνα με τον Όμηρο, τα κρασιά της Κεφαλονιάς ήταν ήδη γνωστά από την εποχή του. Τα θεωρούσαν το πιο άξιο δώρο, ικανό να στεριώσει φιλίες, να δημιουργήσει νέους δεσμούς, να διαλύσει παρεξηγήσεις, να οικοδομήσει συμμαχίες.

Ο αμπελώνας της Κεφαλονιάς, κατά τα 2/3 του βρίσκεται σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, σε εδάφη κυρίως ασβεστολιθικά, ιδιαίτερα φτωχά σε οργανική ουσία. Το κλίμα είναι μαλακό, οι βροχοπτώσεις αρκετές και η επίδραση του Μαύρου Βουνού, του Αίνου, εξαιρετικά ευνοϊκή. Όλα τα παραπάνω, μαζί με τις χαμηλές στρεμματικές αποδόσεις και το μικρό μέγεθος των αμπελοτεμαχίων (κατά μέσο όρο 4,5 στρέμματα ανά παραγωγό), έχουν καθορίσει τη μορφή της αμπελοκαλλιέργειας. Τα σταφύλια που καλλιεργούνται είναι η Ρομπόλα, το λευκό Μοσχάτο, η Μαυροδάφνη κι ορισμένα λιγότερο γνωστά όπως το Τσαούσι, το Βοστιλίδι (γνωστό κι ως Γουστολίδι), το Ζακυνθινό και η αρωματική Μοσχατέλλα που είναι αποκλειστικότητα του νησιού. Απ’ αυτά παράγονται 3 Τοπικοί Οίνοι: Πλαγιές Αίνου, Μεταξάτων, Μαντζαβινάτων και 2 Ο.Π.Ε.: οι γλυκείς Μαυροδάφνη Κεφαλληνίας και Μοσχάτος λευκός Κεφαλληνίας.

Στην κορωνίδα όμως των κρασιών του νησιού βρίσκεται ο Ο.Π.Α.Π. Ρομπόλα Κεφαλληνίας. Η ζώνη της Ρομπόλας βρίσκεται στο νότιο και κεντρικό κομμάτι του νησιού. Οι αμπελώνες, συνολικής έκτασης 3.000 στρεμμάτων, σκαρφαλώνουν μέχρι ψηλά στις πλαγιές του Αίνου, φτάνουν στα 800 μέτρα. Τα φυτά είναι φυτεμένα στην κυριολεξία πάνω στην πέτρα. Vino di Sassso (κρασί της πέτρας) έλεγαν το κρασί οι Ενετοί γιατί οι αμπελουργοί ήταν αναγκασμένοι να σκάβουν μέσα στο βράχο, να γεμίζουν με χώμα την τρύπα και να φυτεύουν τα κλήματα. Αυτές όμως οι κροκάλες κρύβουν ένα έδαφος ασβεστολιθικό και παίζουν σημαντικότατο ρόλο στον χαρακτήρα του κρασιού. Αποτέλεσμα; Η Ρομπόλα. Αιθέριο λευκό κρασί, με άρωμα λεμονιού και λουλουδιών, φίνες μεταλλικές αποχρώσεις, ζωηρή οξύτητα και σώμα ικανό να την ισορροπήσει, προσφέροντας γευστική αρμονία.

Ζάκυνθος

Η Ζάκυνθος είχε ένα απίστευτα πλούσιο δυναμικό σε ποικιλίες. Απ’ αυτές, στις μέρες μας συνεχίζουν να καλλιεργούνται οι: Αυγουστιάτης, Σκιαδόπουλο, Παύλος, Κατσακούλιας και φυσικά το διάσημο σταφύλι της Κεφαλονιάς, τη Ρομπόλα. Τα περισσότερα κρασιά του νησιού κυκλοφορούν ως Ονομασία κατά Παράδοση Βερντέα. Αυτό το λευκό κρασί έχει σημαντική ιστορική πορεία στο νησί. Το όνομα του προέρχεται από τη λέξη verde (πράσινο) και, πιθανότατα, υποδηλώνει ότι κατά την παραγωγή του χρησιμοποιούσαν κάπως άγουρα σταφύλια, για να αυξήσουν τη χαμηλή λόγω υψηλής ωρίμανσης, οξύτητα. Παραδοσιακά ήταν ξηρό, υψηλόβαθμο και κυκλοφορούσε μετά από παλαίωση σε δρύινα βαρέλια. Σήμερα όμως βρίσκουμε και Βερντέες με περισσότερο μοντέρνο στυλ.

Κρήτη

Η Κρήτη, σημαδεμένη από τη θέση της στο σταυροδρόμι Βορρά, Νότου, Ανατολής και Δύσης, έπαιξε σημαντικότατο ρόλο στη διάδοση του αμπελιού και του κρασιού. Υπήρξε στην ουσία, η γέφυρα μέσω της οποίας πέρασαν από την Αίγυπτο στην υπόλοιπη Ελλάδα και στη συνέχεια στην Ευρώπη. Έτσι πριν από 4.000 χρόνια τα καράβια της θαλασσοκράτειρας Κρήτης διασχίζανε τις θάλασσες γεμάτα με το κρασί που έφτιαχναν μέσα σε μεγάλα πιθάρια οι οινοποιοί του βασιλιά Μίνωα.

Η μυθολογία θέλει το Μαντείο των Δελφών να διδάσκει στους Κρήτες την παρασκευή των γλυκών κρασιών τους από λιασμένα σταφύλια. Η καταστροφή όμως χτύπησε ξαφνικά. Τα λαμπρά ανάκτορα γκρεμίστηκαν, κατά πάσα πιθανότητα από τη φοβερή έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, γύρω στα 1450 π.Χ. Η αμπελοκαλλιέργεια πάντως συνεχίστηκε και η επόμενη λαμπρή οινική περίοδος για την Κρήτη, ξημέρωσε επί Ενετοκρατίας με τον Malvasia οίνο. Το φημισμένο αυτό κρασί που μεσουρανούσε στο Μεσαίωνα και την Αναγέννηση, έγινε γνωστό στα πέρατα του κόσμου κυρίως από την εποχή που οι Ενετοί άρχισαν να εμπορεύονται γλυκά κρασιά που παρασκεύαζαν στη βενετοκρατούμενη Κρήτη.

Το τέλος αυτής της ευημερίας ήρθε στα μέσα του 17ου αιώνα και στους οθωμανικούς αιώνες που ακολούθησαν η οινική δραστηριότητα περιορίστηκε σε οικογενειακό επίπεδο. Η επανεμφάνιση της αμπελοκαλλιέργειας χρονολογείται στα 1930 και η οινοπαραγωγή αναπτύχθηκε σημαντικά. Έφτασε σε σημείο να αντιπροσωπεύει, στα χρόνια μας, το 20-25% της ελληνικής δυναμικότητας. Φυσικά η φυλλοξήρα, ο φυσικός εχθρός του αμπελιού, έφτασε κι εδώ. Καθυστερημένα μεν, στα τέλη μόλις της δεκαετίας του ‘70, με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα δε.

Σήμερα, με περισσότερα από 10.000 στρέμματα οινάμπελων, το οινικό τοπίο της Κρήτης χαρακτηρίζεται από σταθερή στροφή προς την ποιότητα. Δίπλα στους συνεταιρισμούς δραστηριοποιούνται και ιδιώτες, μικροί, μεγάλοι ή μεγαλύτεροι, με ιδιόκτητους αμπελώνες, την απαραίτητη τεχνογνωσία και διάθεση για έρευνα και πειραματισμούς. Παρόλη τη νότια θέση της, η Κρήτη είναι ιδανική για την αμπελοκαλλιέργεια, γι αυτό άλλωστε παράγεται εδώ το 1/5 των ελληνικών κρασιών.

Ο κρητικός αμπελώνας που θεωρείται από τους πιο παραδοσιακούς της Ευρώπης βρίσκεται στη βορινή πλευρά. Όχι τυχαία, βέβαια. Διότι η θερινή ξηρασία δεν νικιέται εύκολα.Έτσι οι αμπελουργοί διάλεξαν εδάφη βαθιά, γόνιμα σε κοιλάδες και πλαγιές που δροσίζονται από τα βοριαδάκια του Αιγαίου.Έστησαν τα αμπέλια τους πίσω από την ορεινή ραχοκοκαλιά του Ψηλορείτη, για να τα προφυλάσσει από τον θερμό λίβα της Ανατολής. Κάπως έτσι το μεγαλύτερο μέρος των αμπελώνων βρίσκεται στο βόρειο κεντρικό τμήμα του νησιού, γύρω από το Ηράκλειο, στις Αρχάνες, τα Πεζά και τις Δαφνές, καθώς και στη Σητεία, στο ανατολικό τμήμα του νησιού.

Αυτόχθονες ποικιλίες, οι Βηλάνα, Κοτσιφάλι, Μαντηλαριά, Λιάτικο (που θεωρείται ότι καλλιεργείται εδώ από την αρχαιότητα), Ρωμέικο, Μοσχάτο, Δαφνί και Πλυτό καλλιεργούνται δίπλα στις ξενικές Syrah, Chardonnay, Cabernet Sauvignon, Merlot. Παράγουν μία ολόκληρη γκάμα κρασιών, λευκών, ροζέ και ερυθρών, ξηρών και γλυκών. Και ο νομοθέτης παραχώρησε απλόχερα τις ενδείξεις ποιότητας στο νησί. Μετράμε 4 Ονομασίες Προέλευσης: Αρχάνες, Πεζά, Δαφνές, Σητεία κι άλλους τόσους Τοπικούς Οίνους: Κρητικός, Κισσάμου, Ηρακλειώτικος, Λασιθιώτικος.

Ηράκλειο

Στις Αρχάνες, σε ανατολικές πλαγιές που καλύπτουν τα νότα τους με τον Ψηλορείτη, καλλιεργούνται δύο ερυθρά σταφύλια. Το τοπικό Κοτσιφάλι, μια ποικιλία με υψηλό δυναμικό σε αλκοόλη και η αιγαιοπελαγίτικη Μαντηλαριά που αντιπροτείνει χρώμα, τανίνες και πλούτο σώματος. Από τη συνοινοποίησή τους γεννιέται το ερυθρό Ο.Π.Α.Π. Αρχάνες. Κρασί με έντονο μεσογειακό χαρακτήρα, πολύπλοκη αρωματική παλέτα όπου βιολέτες και φρούτα εναλλάσσονται με μπαχαρικά και σοκολάτα, με θαυμάσια δομή κι αρκετές τανίνες.

Στα Πεζά, τ’ αμπέλια ξαπλώνουν πανοραμικά σε χαμηλούς λόφους που περιτριγυρίζονται από ελαιώνες. Κι εδώ καλλιεργείται το Κοτσιφάλι και η Μαντηλαριά για την παραγωγή του θερμού ερυθρού κρασιού με Ονομασία Προέλευσης Πεζά. Περισσότερο διάσημο όμως, είναι το λευκό Πεζά που παράγεται από την παλιά κρητική ποικιλία Βηλάνα. Ευαίσθητο σταφύλι, όταν καλλιεργείται με φροντίδα σε υψόμετρο μεγαλύτερο από 500 μέτρα δίνει ευχάριστα κρασιά με λουλουδένια και φρουτώδη αρώματα.

Η τρίτη ζώνη παραγωγής κρητικών κρασιών που συναντάμε στον νομό Ηρακλείου, είναι οι Δαφνές. Στις βορειανατολικές παρυφές του Ψηλορείτη, στα 300 με 400 μέτρα ψηλότερα από τη θάλασσα, όπου είναι εγκατεστημένα τα αμπέλια, κάνουμε τη πρώτη μας γνωριμία με το Λιάτικο. Ακόμη ένα ακραιφνώς κρητικό σταφύλι που θεωρείται από τις αρχαιότερες ελληνικές ποικιλίες. Ωριμάζει αρκετά πρώιμα μέσα στον Ιούλιο, εξ’ ου και το όνομά του: Ιουλιάτικο-Λιάτικο. Ποικιλία με υψηλό δυναμικό, όσο περισσότερα σάκχαρα αποκτά τόσο αναδεικνύει στο βέλτιστο τα στοιχεία της. Τα κρασιά με Ονομασία Προέλευσης Δαφνές (που μετά από χρόνια αφάνειας, πρόσφατα, ξαναεμφανίστηκαν στην αγορά), είναι κόκκινα ξηρά ή γλυκά. Με πορτοκαλοκόκκινο χρώμα που θυμίζει τις φλόγες της φωτιάς και ψηλό αλκοολικό τίτλο.

Σητεία

Η περιοχή ήταν ένας μεγάλος αμπελότοπος, από τους παλαιότερους στην Ελλάδα. Σήμερα όμως οι αμπελώνες λιγοστεύουν αισθητά και τα περισσότερα κρασιά που βρίσκουμε είναι χωρικής οινοποίησης. Τα αμπέλια από τα παράλια του Κρητικού Πελάγους σκαρφαλώνουν στο εσωτερικό, ακόμη και σε υψόμετρο που φτάνει τα 600 μέτρα και μετά κατρακυλούν μέχρι τις ακτές του Λιβυκού Πελάγους στη νότια πλευρά του νησιού. Εδώ ξανασυναντούμε το Λιάτικο για την παραγωγή των κόκκινων ξηρών ή γλυκών κρασιών με Ονομασία Προέλευσης Σητεία. Αμφότερα, με φωτεινό καστανοκόκκινο χρώμα και χαρακτηριστικό άρωμα μαρμελάδας φρούτων που εξελίσσεται εντυπωσιακά με την παλαίωσή τους στα βαρέλια. Πρόσφατα νομοθετήθηκε η παραγωγή λευκού Ο.Π.Α.Π. από Βηλάνα και Θραψαθήρι.

Νησιά του Αιγαίου Πελάγους

Οινοπίων θάλασσα. Έτσι αποκαλούσαν οι αρχαίοι έλληνες το Αιγαίο Πέλαγος. Γιατί όταν θυμώνει παίρνει το χρώμα του οίνου. Στα νησιά του αρχιπελάγους παράγονται κρασιά με ένδειξη Ονομασίας Προέλευσης: Σάμος, Λήμνος, Σαντορίνη, Πάρος, Ρόδος και Τοπικοί οίνοι: Αιγαιοπελαγίτικος, Δωδεκανησιακός, Πλαγιές της Αμπέλου, Θαψανών,  Ικαρίας και Συριανός.

Λήμνος

Αμπέλια καλλιεργούσαν στη Λήμνο από την αρχαιότητα, και τα – τότε – κρασιά της τα θεωρούσαν σπουδαία, αντίστοιχα με αυτά της Χίου, της Θάσου και της Σκιάθου. Ο Ησίοδος, ο Αριστοτέλης κι άλλοι συγγραφείς αναφέρουν τη Λημνία άμπελο, η οποία σώζεται μέχρι και σήμερα. Δεν είναι άλλη από το Λημνιό, το ερυθρό σταφύλι που στο νησί το λένε Καλαμπάκι. Δίνει ενδιαφέροντα ερυθρά κρασιά γι’ αυτό και η καλλιέργεια του πέρασε κι απέναντι στη Χαλκιδική και σ’ άλλες περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης. Το νησί είναι όμως γνωστό για τα λευκά του κρασιά. Το ξηρό Ο.Π.Α.Π. Λήμνος και το γλυκό Ο.Π.Ε. Μοσχάτος Λήμνου, με το Μοσχάτο Αλεξανδρείας να έχει την αποκλειστικότητα της ποικιλιακής τους σύνθεσης. Αυτό το σταφύλι κατάγεται προφανώς από τη Βόρεια Αφρική και η κύρια καλλιέργειά του ήταν για την παραγωγή επιτραπέζιων, φαγώσιμων δηλαδή σταφυλιών. Φαίνεται όμως πως στα φτωχά και ηφαιστιογενή εδάφη της Λήμνου προσαρμόστηκε πολύ καλά.

Η ποιότητα των κρασιών του εξαρτάται άμεσα από την καλλιέργειά του κι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή γιατί στα θερμά καλοκαίρια της Λήμνου έχει την τάση να κατευθύνεται σε ψηλές ποσοτικές αποδόσεις καθώς και σε υψηλές περιεκτικότητες σακχάρων σε βάρος της οξύτητας. Όταν όμως καλλιεργηθεί με φροντίδα μας δίνει φρουτώδη και ισορροπημένα κρασιά.

Σάμος

Η ποιότητα των γλυκών σαμιώτικων κρασιών είναι γνωστή. Σ’ αυτή συμβάλλουν αφ’ ενός το ιδανικό οικοσύστημα, αφ’ ετέρου η μακρά εμπειρία στην οινοποίηση. Οι αμπελώνες της Σάμου βρίσκονται σχεδόν παντού στο νησί. Όσο όμως πλησιάζουμε στα βόρεια οι σχηματισμοί τους πυκνώνουν. Στενές ταράτσες, η μία πίσω από την άλλη σκαρφαλώνουν τις πλαγιές. Μερικές χωρούν μόνο δύο σειρές φυτών. Κάποιες βρίσκονται χαμηλά, στη γειτονιά της θάλασσας. Άλλες φτάνουν στα 900 μέτρα. Βεβαίως και είναι ψηλά, ας μη ξεχνάμε όμως πως η Σάμος στην ουσία είναι ένα ορεινό νησί και πως η δεύτερη σε ύψος κορυφή της, που φτάνει τα 1.160 μέτρα, λέγεται Άμπελος.

Οι πιο ενδιαφέροντες αμπελώνες βρίσκονται σε βορινές περιοχές, όπου δροσίζονται από τα μελτέμια που μετριάζουν την επίδραση των ψηλών θερμοκρασιών. Η ένταση των ανέμων είναι όμως δυνατή. Αναγκάζει τους αμπελουργούς να κλαδεύουν τα αμπέλια τους χαμηλά, να τα κρατούν κοντά στο έδαφος. Το σταφύλι που καλύπτει περισσότερο από το 95% του αμπελώνα της Σάμου είναι το λευκό Μοσχάτο (Muscat blanc a petits grains). Αυτό το μοσχάτο είναι τόσο διαδεδομένο στη νησιώτικη Ελλάδα που είμαστε σχεδόν βέβαιοι πως καλλιεργείται στο Αιγαίο από την αρχαιότητα και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη Γαλλία. Αποκλειστικά απ’ αυτό παράγεται το κρασί Ο.Π.Ε. Σάμος, ενώ το 1982 παραχωρήθηκε και η ένδειξη Σάμος Grand cru για τα κρασιά που προέρχονται από συγκεκριμένους επιλεγμένους αμπελώνες.

Σαντορίνη

Ο Σαντορινιός αμπελώνας είναι σίγουρα ιδιόμορφος. Πρώτα απ’ όλα είναι ο πιο γηραιός στον Ελλαδικό χώρο, μερικά αμπέλια μπορεί να είναι και 300 χρόνων. Κι’ αυτό γιατί η φυλλοξήρα δεν έφτασε ποτέ εδώ. Ευτυχώς το αμμώδες έδαφος του νησιού δεν την ευνοεί. Σ’ αυτή τη γη, τη καλυμμένη με λάβα, ελαφρόπετρα, σκουριά και στάχτη από τις εκρήξεις του ηφαιστείου, καλλιεργούνται τ’ αμπέλια. Η ζωή τους δεν είναι από τις πιο εύκολες. Έχουν να αντιμετωπίσουν σοβαρή ανομβρία, καθώς στο νησί σπάνια βρέχει. Και τους βοριάδες που φυσούν ανελέητοι. Σαρώνουν τα πάντα. Για όλα όμως υπάρχει λύση. Έτσι η θεόσταλτη πυκνή νυχτερινή ομίχλη που «ανεβαίνει» από την καλντέρα τους προσφέρει την υγρασία, ενώ οι αμπελουργοί μεριμνούν για τους ανέμους. Τα κλαδεύουν χαμηλά και τα πλέκουν σαν κοφίνια που μέσα τους προφυλάσσονται τα σταφύλια. Κι αν μιλήσουμε για στρεμματικές αποδόσεις, θα αναφέρουμε τις τρομακτικά χαμηλές των 300 – 400 κιλών ανά στρέμμα!

Το κυρίαρχο σταφύλι στη Σαντορίνη είναι το Ασύρτικο. Λευκό που διατηρεί αρκετά υψηλή οξύτητα ακόμη και στη πλήρη ωρίμανσή του. Απ’ αυτό φτιάχνουν οι οινοποιοί το ξηρό κρασί Ο.Π.ΑΠ. Ζωηρό, με έντονο χαρακτήρα αναγνωρίζεται από τη λεπιδωτή οξύτητα, τη γενναιόδωρη αλκοόλη, το πυκνό άρωμα εσπεριδοειδών και τη μεταλλική επίγευση. Ένα μοναδικό σύνολο. Στη σύνθεσή του κρασιού συμμετέχουν επίσης το Αθήρι και το Αηδάνι, άλλες δύο λευκές ποικιλίες του Αιγιαοπελαγίτικου αμπελώνα. Ενώ από Ασύρτικο και Αηδάνι φτιάχνεται το γλυκό Βισάντο. Διότι εκτός από τα ξηρά, το νησί έχει μεγάλη παράδοση και στα γλυκά κρασιά. Για την παραγωγή του Βισάντο, λιάζουν τα σταφύλια. Από την οινοποίηση αυτών των σταφυλιών και την παλαίωση των κρασιών σε δρύινα βαρέλια προκύπτει ένα γλυκό κρασί με χρυσαφένιο χρώμα, μαλακιά, βελουδένια γεύση και με αρώματα που θυμίζουν σύκα, μέλι, σοκολάτα.

Πάρος

Τα αμπέλια στην Πάρο «σέρνονται» πάνω στις στενές πεζούλες! Είναι όμως φυσικό. Τα δυνατά μελτέμια σαρώνουν όλες τις Κυκλάδες και οι παριανοί αμπελουργοί προστατεύουν μ’ αυτό το χαμηλότατο κλάδεμα τα σταφύλια τους. Στα χαμηλά, αμμώδη πεδινά καλλιεργούν τη βαθυκόκκινη Μαντηλαριά, το πιο διαδεδομένο ερυθρό σταφύλι του Αιγαίου. Αντίθετα, και στα ψηλότερα την παριανή λευκή Μονεμβασιά που προτιμά τα ύψη. Τα δύο σταφύλια οινοποιούνται μαζί, σε αναλογία 1:2, και δίνουν ένα κόκκινο κρασί που κυκλοφορεί ως Ο.Π.Α.Π. Πάρος.

Μύκονος

Οι αμπελώνες στο κοσμοπολίτικο ανεμοδαρμένο νησί στήθηκαν στο Μαράθι και στο Μοναστήρι της Παναγίας της Τουρλιανής στην Άνω Μεριά. Φυτεύτηκαν με αιγαιοπελαγίτικες ποικιλίες, Ασύρτικο, Αθήρι, Μονεμβασιά, Μαντηλαριά και παράγουν λευκούς, ροζέ και ερυθρούς  Αιγαιοπελαγίτικους Τοπικούς Οίνους.

Ρόδος

Τη φήμη των κρασιών της, η Ρόδος την οφείλει στο υπέροχο της κλίμα με τις πολλές ηλιόλουστες ημέρες. Το νησί απολαμβάνει τη μεγαλύτερη ηλιοφάνεια στην Ελλάδα. Και συγχρόνως αποφεύγει την υπερβολική ζέστη, γιατί οι ψηλές θερμοκρασίες μετριάζονται από τις θαλάσσιες αύρες που φυσούν από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο. Αν προσθέσουμε και τις σημαντικές βροχοπτώσεις (διπλάσιες απ’ ότι στην Αττική) σε ιδιαίτερα συγκεντρωμένη περίοδο, καταλήγουμε σε κλίμα ευνοϊκό για την αμπελοκαλλιέργεια.

Ο αμπελώνας απλώνεται σε δύο ζώνες που διαφοροποιούνται από το υψόμετρο. Στην προνομιούχα ψηλή ζώνη, στις πλαγιές του όρους Αττάβυρος, οι αμπελουργοί διαμορφώνουν τα αμπέλια τους σε πεζούλες. Τα οποία αμπέλια, καθώς το νησί δεν γνώρισε τη φυλλοξήρα, είναι ηλικίας 50-60 χρόνων. Τα σταφύλια που κυρίως καλλιεργούνται είναι το Αθήρι και η Μαντηλαριά που εδώ τη λένε Αμοργιανό, οι πιο διαδεδομένες ποικιλίες του Αιγαιοπελαγίτικου χώρου. Δίπλα τους συναντάμε το λευκό Μοσχάτο κι έναν ακόμη κλώνο του, το Μοσχάτο Trani. Τα κρασιά που παράγονται, Ονομασίας Προέλευσης Ρόδος και Τοπικοί Οίνοι, είναι λευκά και ερυθρά, ξηρά και γλυκά με πλούσιο χρώμα και δομή.

Θα πρέπει επίσης να έχουμε υπόψη μας πως η Ρόδος ήταν η πρώτη ελληνική περιοχή που έβαλε ντόπιο αφρώδες κρασί στα ποτήρια του Έλληνα. Και σήμερα αυτή η παράδοση, έχοντας ενισχυθεί με τεχνογνωσία και σύγχρονη τεχνολογία, μας δίνει αφρώδη κρασιά με φινέτσα και χαρακτήρα.

Κως

Σήμερα στην Κω παρατηρούμε την αναβίωση της μακρόχρονης οινοποιητικής παράδοσης  του νησιού από τον «μελάντανον» οίνον της αρχαιότητας. Οι αμπελώνες είναι φυτεμένοι με πολλές ποικιλίες, τις ελληνικές Αθήρι, Ασύρτικο, Μαλαγουζιά και τις διεθνείς: Chardonnay, Sauvignon Blanc, Merlot, Cabernet, Sauvignon, Grenache Rouge, Syrah, Tempranillo.